بازتاب ایلام- دکترسالار قربانی/پژوهشگر برنامهریزی و بودجه: شهرستان چوار به واسطه استقرار صنایع عظیم گازی و صنعتی، به درستی قلب تپنده انرژی و صنعت استان ایلام نامیده میشود و جایگاهی استثنایی در میان شهرستانهای استان دارد. در سطح جهانی، استقرار صنایع بزرگ همواره با اثرات خارجی مثبت(مانند اشتغال و درآمدزایی) و منفی(شامل آلودگی و تخریب محیط زیست) همراه است. متأسفانه، به نظر میرسد اثرات منفی این استقرار صنعتی، گریبانگیر تمامی ساکنان منطقه شده، در حالی که منافع آن به طور عادلانه توزیع نشده است.
بیسهمی از اعتبارات ملی/چوار؛ صفر مطلق
بارها تأکید شده که سهم استان ایلام از اعتبارات ملی، به دلیل ضعف در پیگیریهای مسئولین و نمایندگان، بسیار ناچیز و کمتر از یک درصد است. با این حال، نکته دردناکتر این است که شهرستان چوار با وجود نقش حیاتیاش در اقتصاد ملی و استانی، حتی از این سهم اندک نیز محروم بوده و عملاً سهم آن صفر مطلق است. این وضعیت با توجه به مشکلات عدیده شهرستان، به هیچ وجه قابل پذیرش و توجیه نیست.
بحران زیرساختهای حیاتی
شهرستان چوار با مشکلات زیرساختی و اجتماعی فراوانی دست و پنجه نرم میکند که موجبات کلافگی و استیصال مردم را فراهم آورده است. مهمترین و حیاتیترین این مشکلات، بحران آب شرب سالم است. چوار، تنها شهرستان استان ایلام است که از آب آشامیدنی سالم محروم است و بخش قابل توجهی از روستاهای آن نیز فاقد هرگونه دسترسی به آب هستند. این معضل زیرساختی، علیرغم وجود منابع آبی نظیر سد گلال، همچنان پابرجا مانده است.
راهحل بحران آب
با توجه به اینکه ظرفیت سد گلال ۱۹ میلیون مترمکعب است، تأمین آب شرب ۲۰ هزار نفر جمعیت شهرستان چوار که سالانه حداکثر به دو میلیون مترمکعب نیاز دارد، با اخذ مجوز تخصیص سالیانه دو میلیون مترمکعب و احداث یک تصفیهخانه در مجاورت سد، به سادگی قابل حل است.
متأسفانه، برخی مسئولین با نادیده گرفتن اولویت آب شرب، تنها بر بهرهبرداری کشاورزی از سد تمرکز دارند، در حالی که مردم از حداقلهای دسترسی به آب برای زیست، محرومند.
بیماریهای غیرواگیر و آلودگیهای صنعتی
یکی از نگرانکنندهترین پیامدهای استقرار این صنایع، افزایش شیوع بیماریهای غیرواگیر نظیر سرطانها در سالهای اخیر است. این شیوع بالا که بیارتباط با آلودگیهای صنعتی نیست، علاوه بر افزایش آمار مرگ و میر، فقر مضاعفی را بر ساکنان شهرستان تحمیل کرده است. ضروری است که با تخصیص اعتبارات ملی، یک مرکز مجهز غربالگری سرطان در چوار ایجاد شده و ارتباط شیوع بیماریهای غیرواگیر با آلودگیهای صنایع به صورت علمی و دورهای مورد بررسی قرار گیرد.
سایر مشکلات زیرساختی و زیستمحیطی
علاوه بر موارد فوق، مشکلات دیگری نظیر:
۱- جادههای غیراستاندارد:
این شهرستان حیاتی، فاقد جادههای مناسب و استاندارد است که هر ساله منجر به خسارات جانی و مالی فراوانی میشود و رفع آن یک ضرورت فوری است.
۲- تصفیهخانه فاضلاب:
سرنوشت ایجاد تصفیهخانه فاضلاب چوار به دلیل عدم پیگیری، به حالت کما رفته و امیدی به احیای آن نیست.
۳- نابودی محیط زیست:
جنگلهای بلوط که مهمترین سرمایه زیستمحیطی این دیار هستند، در معرض نابودی قرار دارند و هیچ اقدام عاجلی برای حفاظت از آنها مشاهده نمیشود.
شهرستان چوار، این سرزمین پرظرفیت و غنی، با هزاران درد و مشکل، همچنان امید دارد در مسیر توسعه و برخوردار قرار بگیرد.
آیا شایسته است که این محور توسعه و اشتغال استان، در چنین وضعیت بغرنجی قرار داشته باشد!؟ مسئولیت و پاسخگویی در قبال این مشکلات بر عهده کیست.!؟
درخواست تشکیل کارگروه تخصصی
برای برونرفت از این وضعیت بغرنج، تشکیل یک کارگروه متشکل از متخصصان و نخبگان برای بررسی، ارائه راهکار و پیگیری رفع مشکلات شهرستان چوار امری ضروری است. انتظار میرود گزارشهای عملکرد این کارگروه به صورت شفاف و ماهیانه به مردم ارائه شود تا دردی از آلام مردم این شهرستان مهم و اثربخش، التیام یابد.
نگارنده: دکتر سالار قربانی
