×
×

محرم؛ موسم بازخوانی فلسفه قیام حسینی
امر به معروف و نهی از منکر؛ روح زنده نهضت عاشورا

  • کد نوشته: 5631
  • ۰۳ تیر ۱۴۰۵ - ۲۱:۴۲
  • ۰
  • بازتاب/غلامرضا محمدمرادی: اگر بخواهیم برای قیام امام حسین(ع) یک هدف محوری و بنیادین برشماریم، بی‌تردید«امر به معروف و نهی از منکر» در صدر آن قرار دارد. نهضت عاشورا تنها یک حرکت سیاسی یا نظامی نبود بلکه قیامی الهی برای احیای ارزش‌های فراموش‌شده، مقابله با انحرافات و بازگرداندن جامعه اسلامی به مسیر قرآن و سنت پیامبر اکرم(ص) بود؛ رسالتی که امروز نیز بر دوش همه مسلمانان قرار دارد.
    امر به معروف و نهی از منکر؛ روح زنده نهضت عاشورا
  • امر به معروف و نهی از منکر از بزرگ‌ترین فرائض الهی است که قرآن کریم آن را عامل برتری امت اسلامی معرفی می‌کند. خداوند متعال می‌فرماید: شما بهترین امتی هستید که برای مردم پدیدار شده‌اید، امر به معروف و نهی از منکر می‌کنید.

    در منطق قرآن، جامعه‌ای که نسبت به خیر و شر بی‌تفاوت باشد، به تدریج دچار انحطاط اخلاقی، فرهنگی و اجتماعی خواهد شد و زمینه گسترش فساد در آن فراهم می‌شود.

    فلسفه قیام از زبان امام حسین(ع)

    امام حسین(ع) در وصیت‌نامه تاریخی خود به محمدبن‌حنفیه، هدف اصلی قیام خویش را به صراحت بیان می‌کنند: من برای فساد، سرکشی، ظلم و خوشگذرانی قیام نکرده‌ام بلکه برای اصلاح امت جدم خروج کردم. می‌خواهم امر به معروف و نهی از منکر کنم و به سیره جدم رسول خدا(ص) و پدرم علی بن ابی‌طالب(ع) عمل نمایم.

    این سخن، منشور جاودانه نهضت عاشوراست و نشان می‌دهد که اصلاح جامعه بدون احیای این دو فریضه الهی امکان‌پذیر نیست.

    معروف؛ فراتر از یک توصیه اخلاقی

    در فرهنگ دینی، معروف تنها به معنای انجام چند رفتار فردی پسندیده نیست بلکه هر آنچه خداوند به آن فرمان داده، معروف است.

    عدالت، صداقت، حفظ کرامت انسان‌ها، دفاع از مظلوم، اقامه نماز، رعایت حقوق مردم، مبارزه با تبعیض و خدمت به جامعه، همگی از مصادیق معروف به شمار می‌روند.

    از همین رو امام حسین(ع) برای احیای مجموعه‌ای از ارزش‌های فراموش‌شده قیام کردند، ارزش‌هایی که حکومت بنی‌امیه در پی نابودی آن‌ها بود.

    نهی از منکر؛ سد راه انحراف

    در مقابل، منکر تنها گناه فردی نیست بلکه هرگونه فساد، ظلم، تحریف دین، تبعیض، دنیاطلبی، پایمال شدن حقوق مردم و سوءاستفاده از قدرت نیز از بزرگ‌ترین منکرات اجتماعی محسوب می‌شود.

    امام حسین(ع) هنگامی قیام کردند که جامعه اسلامی با منکری بزرگ به نام حاکمیت ظلم و انحراف مواجه شده بود و سکوت در برابر آن، به معنای نابودی اسلام ناب محمدی بود.

    خطر بی‌تفاوتی اجتماعی

    یکی از پیام‌های مهم عاشورا، مقابله با روحیه بی‌تفاوتی است. بسیاری از مردم کوفه حق را می‌شناختند اما به دلیل ترس، دنیاطلبی یا مصلحت‌اندیشی‌های نادرست از یاری امام زمان خویش سرباز زدند.

    تجربه تلخ کربلا نشان داد که سکوت در برابر انحراف، گاه خسارتی به بزرگی شهادت فرزند پیامبر(ص) و اسارت خاندان وحی به دنبال خواهد داشت.

    مسئولیتی همگانی

    در نگاه اسلام، امر به معروف و نهی از منکر وظیفه گروه خاصی نیست بلکه مسئولیتی عمومی برای همه آحاد جامعه است.

    هرکس به اندازه توان، آگاهی و جایگاه خود باید برای گسترش خوبی‌ها و جلوگیری از بدی‌ها تلاش کند، گاه با زبان، گاه با رفتار و گاه با حمایت از جریان حق و عدالت.

    عاشورا؛ مدرسه دائمی اصلاح

    نهضت حسینی تنها متعلق به سال ۶۱ هجری نیست بلکه الگویی ماندگار برای همه عصرها و نسل‌هاست. هرجا معروفی بر زمین بماند و منکری بر جامعه سایه افکند، پیام عاشورا زنده می‌شود و مسلمانان را به مسئولیت‌پذیری فرا می‌خواند.

    امروز نیز وفاداری به راه امام حسین(ع) تنها در عزاداری و سوگواری خلاصه نمی‌شود بلکه در تلاش برای احیای ارزش‌های الهی، دفاع از حق، مبارزه با فساد و ترویج فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر معنا پیدا می‌کند.

    عاشورا فریاد جاودانه مسئولیت‌پذیری در برابر سرنوشت جامعه است. امام حسین(ع) با خون خود به تاریخ آموختند که در برابر انحراف، ظلم و فساد نباید سکوت کرد. امر به معروف و نهی از منکر نه یک توصیه فرعی، بلکه ضامن حیات دین، سلامت جامعه و استمرار راه انبیاست، همان هدفی که سیدالشهدا(ع) برای تحقق آن، جان خویش و عزیزترین یارانش را فدا کرد.

    دیدگاهتان را بنویسید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    20 − 7 =