بازتاب ایلام/همایون مرادی: تاریخ کهن ایران و ایرانی از دیرباز با شعر در هم تنیده شده و همواره در بحبوحه تنشهای پرتکرار فرهنگی و پیکارهای پر تعداد نظامی بر ایرانیان، این شعر بوده که از گسست تاریخ و انقطاع فرهنگ ایرانی ممانعت کرده است، بعبارتی این شاعران بودهاند که تمدن ایرانی را با زبانی ورای گفتار عامیانه از فراز و نشیبهای تاریخ گذشته محفوظ داشتهاند.
در طول سالهای متمادی، کشورهای همسایه به سبب بافت فرهنگی نزدیک به اقوام ایرانی همواره سعی در ربودن شعر و فرهنگ و شاعران ایرانی داشتهاند بطوریکه در تالار مشاهیر جهانی نام چندین شاعر مشهور ایرانی به ملیت و قومیت دیگر کشورها ثبت شده اند که این خود گویای اهمیت جایگاه شعرا و چکامه سرایان ایرانی است.
استان ایلام به تبع غنای فرهنگ کُردی-ایرانی خود همواره مهد پرورش سالکان و شاعرانی بنام از جمله غلامرضاخان ارکوازی، شاکه و خان منصور، ولیمحمد امیدی، حشمت منصوری، ایرج خالصی، عبدالجبار کاکایی، عباسی آرام، ظاهر سارایی و... بوده است. اما نکته غمانگیز آنکه اعاظم و مفاخر شعر کُردی در حافظه فرهنگی مردمان کُردنشین به اندازه شکوهشان تصویری نداشته و جای خالی تمثالشان بر میادین شهر ایلام برکسی پوشیده نیست.
از این روی شهرداریها بعنوان متولی نصب اِلمانهای شهری باید با تکیه بر ابزارهای قانونی موجود و با الگوگیری از مراکز دیگر استانها، نقشی پر رنگ در ایجاد و جانمایی تندیس مشاهیر بومی ایفا کنند، البته در برهه زمانی کوتاه شهرداری ایلام، با نصب تندیس شاعر بزرگ مرحوم ولی محمد امیدی اقدامی تحسین برانگیز را شروع و در تداوم فعالیتهای فرهنگی-هنری در اقدامی نیک منظر، با تغییر نام میدان میلاد به میدان شاعر و عارف نامی مرحوم غلامرضاخان ارکوازی و شروع ساخت تمثال ایشان، ارج نهادن به مقام والای مشاهیر ایلامی را به نمایش گذاشت.
شوربختانه بعد از اتمام دوره مدیریت دکتر طالب صادقیان بر شهرداری ایلام، جانمایی تندیس مرحوم غلامرضاخان ارکوازی به دلایلی که ممکن است در آینده به آن پرداخته شود، رقم نخورده است که مستلزم نگاه جدی شهرداری و مسئولان فرهنگی به این اقدام ناتمام است.
وقت آن است مسئولین از زاویهای دیگر به تاریخ و فرهنگ گذشته سرزمین آلامتو نگریسته و با ادغام سنت و مدرنیته، شهری چشمنواز را باز طراحی کنند، لذا از امام جمعه گرانقدر استان حجت الاسلام کریمیتبار و شهردار محترم استدعا داریم در ایام گرامیداشت این شاعر و صوفی شهیر و با حضور اهالی فرهنگ و هنر، گامی به یادگار برداشته و با نصب تمثال مرحوم غلامرضاخان، زمینهساز فعالیتهای فرهنگی بیشتر مرتبط با تاریخچه مردم ایلام باشند.
نگارنده: همایون مرادی